Luyện tập Chủ đề A

• **1. Thông tin và dữ liệu**: Thông tin là hiểu biết con người thu nhận được về thế giới xung quanh. Dữ liệu là hình thức biểu diễn của thông tin (văn bản, số, hình ảnh, âm thanh...) để máy tính có thể xử lí. Dữ liệu → xử lí → Thông tin.

• **2. Đơn vị lưu trữ dữ liệu**: bit (0 hoặc 1) → Byte (8 bit) → Kilobyte (1024 B) → Megabyte (1024 KB) → Gigabyte (1024 MB) → Terabyte (1024 GB). Công thức quy đổi: 1 Byte = 8 bit; 1 KB = 1024 B; 1 MB = 1024 KB; 1 GB = 1024 MB; 1 TB = 1024 GB.

• **3. Nhận diện các thiết bị bên trong máy tính**: CPU (bộ xử lí trung tâm — xử lí dữ liệu và điều khiển hoạt động), RAM (bộ nhớ trong — lưu tạm dữ liệu/chương trình đang chạy), Mainboard (bảng mạch chính — kết nối và điều khiển liên kết), Card đồ họa/GPU (xử lí hình ảnh, video), Ổ cứng HDD/SSD (lưu trữ dữ liệu lâu dài), Nguồn/PSU (cung cấp điện), Ổ đĩa quang (đọc/ghi đĩa CD/DVD).

• **4. Thiết bị số và IoT**: thiết bị số là thiết bị có khả năng thu thập, xử lí, lưu trữ và truyền dữ liệu số. Thiết bị thông minh có thể tự động kết nối và thực hiện chức năng nhờ chương trình. IoT (Internet vạn vật) là mạng lưới các thiết bị thông minh kết nối Internet để trao đổi dữ liệu, ứng dụng trong nhà thông minh, y tế, nông nghiệp, giao thông, đô thị thông minh.

• **5. Mạch logic và vai trò**: các cổng logic cơ bản AND, OR, NOT với bảng chân trị riêng — là cơ sở để máy tính xử lí dữ liệu, thực hiện các phép tính, so sánh và điều khiển hoạt động của toàn hệ thống điện tử số.

• **6. Kết nối các thiết bị số**: kết nối có dây (USB, HDMI, LAN/Ethernet, cáp âm thanh — truyền dữ liệu/hình ảnh/âm thanh, tốc độ cao và ổn định); kết nối không dây (Wi-Fi — kết nối mạng Internet, Bluetooth — kết nối/truyền dữ liệu tầm ngắn, NFC — kết nối chạm gần).

• **7. Hệ điều hành**: phần mềm quản lí toàn bộ hoạt động của máy tính — quản lí phần cứng, bộ nhớ, thiết bị ngoại vi và giao diện người dùng. Một số hệ điều hành phổ biến: Windows, Linux, macOS, Android, iOS.

• **8. Phần mềm nguồn mở**: phần mềm cho phép người dùng sử dụng, chỉnh sửa và phát triển mã nguồn tự do. Ưu điểm: miễn phí, tăng khả năng sáng tạo, thúc đẩy sự phát triển của cộng đồng công nghệ. Ví dụ: Linux, LibreOffice, GIMP.

• **9. Trí tuệ nhân tạo (AI)**: là khả năng máy tính mô phỏng tư duy con người (học, suy luận, nhận diện hình ảnh, xử lí ngôn ngữ tự nhiên). Ứng dụng tiêu biểu: chatbot, xe tự lái, robot, nhận diện khuôn mặt, phân tích dữ liệu.

• **10. Cảnh báo về AI trong tương lai**: những nguy cơ và thách thức như tạo tin giả/deepfake, nguy cơ thay thế nhiều ngành nghề, bị lạm dụng vào mục đích xấu, xâm phạm quyền riêng tư. Giải pháp: sử dụng AI có trách nhiệm và đạo đức, bảo vệ dữ liệu cá nhân và an toàn thông tin, nâng cao hiểu biết về vai trò và hạn chế của AI, phát triển AI phục vụ lợi ích con người và xã hội.